Sonografia (ultrasonografia/USG) to nieinwazyjna metoda diagnostyki obrazowej, która za pomocą fal ultradźwiękowych o wysokiej częstotliwości (zwykle 2–20 MHz) pozwala na bezpieczne badanie struktur anatomicznych w czasie rzeczywistym.
Jak to działa ? W dużym uproszczeniu:
-
Emisja fali: Kryształy w głowicy pod wpływem prądu drgają i wysyłają fale o częstotliwości ultradźwiękowej wgłąb ciała pacjenta.
-
Odbicie (Echo): Fale przechodzą przez skórę i odbijają się na granicy różnych tkanek (np. między płynem a kością).
-
Powrót fali: Odbite echo wraca do głowicy, która zamienia je na sygnał elektryczny.
-
Obraz: Komputer analizuje czas powrotu fali oraz jej natężenie, tworząc obraz na ekranie (zwykle w odcieniach szarości).
Dlaczego żel?
– musimy zlikwidować warstwę powietrza między skórą a powierzchnią głowicy
– łatwiej operuje się nam głowicą
Główne rodzaje i techniki sonografii wykorzystywane w naszym gabinecie
USG 2D (Klasyczne): Płaski, dwuwymiarowy obraz przekroju tkanki.
Podstawa każdej diagnostyki.
Sonografia Dopplerowska: wykorzystuje efekt dopplera (ten sam efekt wykorzystany jest np. w radarach). Sonografia dopplerowska mierzy zmianę częstotliwości fal odbitych od poruszających się obiektów (tutaj krwi). Pokazuje obecność przepływu krwi , kierunek i jego prędkość
ZALETY
(w dużym uproszczeniu):
1. Bezpieczeństwo i bezinwazyjność
Brak promieniowania: USG wykorzystuje fale dźwiękowe, jest bezpieczne dla dzieci i kobiet w ciąży.
Bezinwazyjność: Badanie nie narusza ciągłości skóry jest bezbolesne
Brak efektów ubocznych: Badanie można powtarzać wielokrotnie, nawet w krótkich odstępach czasu
-
2. Wysoka skuteczność diagnostyczna oraz wyjątkowa funkcjonalność
metoda wykorzystywana zarówno w przypadku pojawienia się objawów, w celu kontroli chorób przewlekłych jak i w ramach profilaktyki.
3. Obrazowanie w czasie rzeczywistym, opis/dokumentację badania pacjent otrzymuje natychmiast
4. Wsparcie dla zabiegów: Umożliwia precyzyjną nawigację igły podczas biopsji co minimalizuje ryzyko powikłań.
5. Dostępność i komfort pacjenta
Wynik od ręki
Koszt: Jest to jedno z tańszych badań obrazowych w medycynie (np. w porównaniu do rezonansu magnetycznego czy tomografii).
WADY I OGRANICZENIA
Mimo wielu zalet, USG ma swoje ograniczenia :
Kości i gaz:
Ultradźwięki nie przechodzą przez kości
Nie przechodzą przez gaz, w tym przez gaz w obrębie jelit- jego obecność ogranicza możliwość zobrazowania części narządów (głównie przestrzeni zaotrzewnowej , trzustki). Ważne jest więc jest aby w miarę możliwości zredukować ilość gazów w jelitach
Tkanka tłuszczowa: U pacjentów z wysoką otyłością sygnał ulega silnemu rozproszeniu, co pogarsza jakość obrazu. Dodatkowo zwiększona odległość badanych narządów od głowicy powoduje konieczność modyfikacji parametrów sygnału ultradźwiękowego – kolejna przyczyna obniżenia jakości uzyskanych obrazów
Zależność od operatora: Wynik badania w ogromnym stopniu zależy od wiedzy, doświadczenia i dokładności lekarza badającego.